Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye'de Şirket Kurma Rehberi — 2026

Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye'de Şirket Kurma Rehberi — 2026

Türkiye, coğrafi konumu, geniş iç pazarı ve gümrük birliği avantajlarıyla yabancı yatırımcılar için uzun süredir cazip bir yatırım merkezi olmuştur. Ancak Türkiye'de şirket kurmak isteyen bir yabancı gerçek veya tüzel kişi, hem hukuki eşitlik ilkesinin sınırlarını hem de kuruluş sürecinin pratik gerekliliklerini iyi bilmelidir. Bu rehberde yabancı yatırımcılara tanınan eşit muamele ilkesini, MERSİS üzerinden yürütülen şirket kuruluş sürecini, gerekli belgeleri, ikamet ve çalışma izni bağlantısını ve dikkat edilmesi gereken pratik hususları 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) çerçevesinde ele alıyoruz.

Yabancı Yatırımcılara Eşit Muamele İlkesi Nedir?

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca, kanunda aksi öngörülmedikçe yabancı yatırımcılara yerli yatırımcılarla eşit muamele yapılır. Bu ilke gereği, bir yabancı gerçek veya tüzel kişi, Türk vatandaşlarıyla aynı şartlarda Türkiye'de her türlü şirket türünü kurabilir; en yaygın tercih edilen türler limited şirket ve anonim şirkettir. Eşit muamele ilkesi, yabancı yatırımcıların şirket kuruluşunda ayrı bir izin rejimine veya ağırlaştırılmış bir prosedüre tabi tutulmamasını sağlar.

Şirket Kuruluş Süreci Nasıl İşler?

Türkiye'de şirket kuruluşu, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden yürütülür. Süreç, MERSİS'te ön başvurunun yapılması ve şirket sözleşmesinin (limited şirkette şirket sözleşmesi, anonim şirkette esas sözleşme) hazırlanmasıyla başlar. Anonim şirket kuruluşunda taahhüt edilen sermayenin kanunda öngörülen bir kısmının kuruluş aşamasında bloke edilmesi gerekebilir. Belgeler tamamlandıktan sonra, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret sicili müdürlüğünde tescil işlemi yapılır ve kuruluş, Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir. Son olarak, ilgili vergi dairesinde mükellefiyet tesis ettirilerek şirketin vergisel yükümlülükleri başlatılır.

Yabancı Ortaklar İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Yabancı gerçek kişi ortakların geçerli kimlik/pasaport bilgileri ile yurt dışında düzenlenmiş belgelerin (örneğin yetkilendirme belgeleri, yabancı tüzel kişi ortak söz konusuysa faaliyet belgesi) Türkiye'de kullanılabilmesi için usulüne uygun şekilde apostil şerhi taşıması ve noter onaylı Türkçe tercümesinin yaptırılması gerekir. Apostil, Lahey Konvansiyonu'na taraf ülkelerde düzenlenen belgelerin Türkiye'de ayrıca konsolosluk onayına gerek kalmadan tanınmasını sağlayan bir onay şeklidir; taraf olmayan ülkelerde ise belgenin konsolosluk tasdikinden geçirilmesi gerekir.

Şirket Ortaklığı/Yöneticiliği ile İkamet ve Çalışma İzni Bağlantısı

Bir yabancının Türkiye'de kurduğu veya ortağı olduğu şirkette bizzat fiilen çalışması ya da şirketi yönetmesi halinde, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında çalışma izni alınması gerekebilir. Bunun yanında, şirket ortaklığı veya yöneticilik sıfatı, yabancının Türkiye'de ikamet izni başvurusuna dayanak oluşturabilir. Bu iki süreç birbirinden farklı olup ayrı ayrı değerlendirilmelidir; şirket kurmak tek başına otomatik olarak çalışma veya ikamet izni sağlamaz, ilgili başvuruların ayrıca yapılması gerekir. Bu noktada ikamet izni ve olası vatandaşlık başvurusu süreçlerinin baştan itibaren doğru planlanması, ilerleyen dönemde karşılaşılabilecek sorunları önler.

Sektörel Kısıtlamalar ve Bildirim Yükümlülükleri

Türkiye'de yabancı sermaye için genel kural eşit muamele olmakla birlikte, bazı stratejik veya hassas sayılan sektörlerde (örneğin belirli medya alanları, hava taşımacılığı, kıyı yapıları gibi alanlarda) yabancı ortaklık payına ilişkin özel sınırlamalar öngörülmüş olabilir. Bu nedenle faaliyet gösterilecek sektöre özgü mevzuatın kuruluş öncesinde mutlaka incelenmesi gerekir. Ayrıca yabancı sermayeli şirketler, kuruluşlarını takiben Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na yönelik faaliyet bilgi formu gibi belirli bildirim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlü olabilir; bu yükümlülüklerin zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi önemlidir.

Şirket Kuruluşunda Nelere Dikkat Edilmeli?

• Yurt dışında düzenlenen tüm belgelerin apostil ve noter onaylı tercüme şartlarını eksiksiz taşıdığından emin olunmalıdır.
• Faaliyet gösterilecek sektörde yabancı sermayeye ilişkin özel bir sınırlama olup olmadığı önceden araştırılmalıdır.
• Şirkette bizzat çalışılacaksa çalışma izni, Türkiye'de yaşanacaksa ikamet izni süreçleri ayrıca planlanmalıdır.
• Kuruluş sonrası bildirim yükümlülükleri (faaliyet bilgi formu gibi) takvime bağlanmalı ve süresinde yerine getirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Yabancı bir kişi Türkiye'de tek başına şirket kurabilir mi?

Evet. 4875 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki eşit muamele ilkesi gereği, yabancı gerçek veya tüzel kişiler Türk vatandaşlarıyla aynı şartlarda tek ortaklı limited veya anonim şirket kurabilir.

Şirket kurmak, bana otomatik olarak ikamet izni sağlar mı?

Hayır. Şirket ortaklığı veya yöneticilik sıfatı ikamet izni başvurusuna dayanak oluşturabilir, ancak bu ayrı bir başvuru süreci gerektirir; şirket kuruluşu kendiliğinden ikamet hakkı doğurmaz.

Yurt dışından getirilen belgelerin tercümesi yeterli midir?

Hayır. Belgenin öncelikle apostil şerhi taşıması (veya apostil'e taraf olmayan ülkelerde konsolosluk tasdikinden geçmesi), ayrıca noter onaylı Türkçe tercümesinin yaptırılması gerekir.

Her sektörde yabancı ortaklık payına sınırlama var mıdır?

Hayır, genel kural eşit muameledir. Ancak bazı stratejik veya hassas sektörlerde özel sınırlamalar öngörülmüş olabileceğinden, faaliyet konusu sektöre özgü mevzuatın kuruluş öncesinde incelenmesi gerekir.

Kaynak: 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu m.3; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Şirketinizin kuruluşuna ve sektörünüze özgü koşulların değerlendirilmesi için bir hukuk bürosuna danışmanızı öneririz.