İş Kazası Geçirdim, Haklarım Neler? Tazminat Nasıl Hesaplanır — 2026 Detaylı Rehber

Bir iş kazası, hem fiziksel hem de mali açıdan hayatı köklü şekilde değiştirebilir.

Kaza sonrası akla gelen ilk sorulardan biri şu olur: “SGK bana zaten ödeme yapıyor, ayrıca tazminat alabilir miyim?”

Cevap genellikle evet — ancak sürecin doğru anlaşılması gerekir.

Bu yazıda iş kazası sonrası haklarınızı ve tazminatın nasıl hesaplandığını ayrıntılı olarak inceliyoruz.

İş Kazası Hukuken Nasıl Tanımlanır?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda sayılan hâllerden birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olay, iş kazası olarak nitelendirilir.

İşyerinde, işverenin görevlendirmesiyle işyeri dışında, iş için seyahat sırasında veya işe geliş-gidiş sırasında meydana gelen belirli kazalar bu kapsamda değerlendirilebilir.

İş Kazası Geçirdiğimde İlk Ne Yapmalıyım?

Kazanın işverene ve ilgili mercilere süresi içinde bildirilmesi büyük önem taşır.

Tıbbi müdahale görmeniz, kazaya ilişkin tüm rapor ve belgeleri saklamanız, mümkünse tanık bilgilerini not etmeniz ileride hem SGK süreci hem de tazminat talebi için önemlidir.

SGK'dan Hangi Ödemeleri Alabilirim?

İş kazası geçiren sigortalı, kazanın niteliğine göre geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik hâlinde gelir bağlanması gibi SGK ödemelerinden yararlanabilir.

SGK Ödemesi Aldıktan Sonra Ayrıca Tazminat Talep Edebilir miyim?

Evet.

SGK'nın sağladığı ödemeler, işverenin kusuru oranında doğan hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

İşverenin kusuru bulunması hâlinde, sigortalı veya yakınları SGK ödemelerinin karşılamadığı zarar kısmı için ayrıca maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

SGK'nın Ödemesi Tazminattan Düşülür mü?

Evet, bu noktada “mükerrer tazminat” yasağı devreye girer.

SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri, hesaplanan toplam tazminattan mahsup edilir; amaç, aynı zararın iki kez karşılanmasını önlemektir.

Maddi Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Maddi tazminat hesaplaması, uygulamada aktüeryal (istatistiksel) yöntemlerle yapılır.

Hesaplamada temel olarak; sigortalının gelir düzeyi, maluliyet oranı, kalan çalışma süresi, kusur oranı ve TRH-2010 Yaşam Tablosu gibi veriler kullanılır.

Kabaca bir yaklaşımla, yıllık gelir, maluliyet oranı, kalan muhtemel çalışma yılı ve kusur oranı çarpılarak bir tazminat tutarına ulaşılır; ancak gerçek hesaplama çok daha teknik olup mahkemece atanan aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır.

Kusur Oranı Sonucu Nasıl Etkiler?

İş kazasında işverenin, sigortalının ve varsa üçüncü kişilerin kusur oranları bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Sigortalının da kazada kusuru bulunuyorsa, hükmedilecek tazminat bu kusur oranında azaltılır.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kusur değerlendirmesinde belirleyici bir unsurdur.

Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?

Manevi tazminat miktarını doğrudan belirleyen sabit bir kanuni formül yoktur.

Hâkim; kazanın ağırlığını, sigortalının yaşadığı acı ve ızdırabı, maluliyet derecesini ve tarafların ekonomik durumunu gözeterek hakkaniyete uygun bir miktar belirler.

İş Kazası Sonucu Vefat Olursa Yakınları Tazminat Alabilir mi?

Evet.

Ölümlü iş kazalarında, vefat eden sigortalının desteğinden yoksun kalan yakınları (eş, çocuk, ana-baba vb.) destekten yoksun kalma tazminatı ve ayrıca kendi adlarına manevi tazminat talep edebilir.

İşveren Kusursuz Olsa da Tazminat Sorumluluğu Doğar mı?

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almış olması, sorumluluğu tamamen ortadan kaldırmayabilir; somut olayda işverenin üzerine düşen özen yükümlülüğünü tam olarak yerine getirip getirmediği ayrıca değerlendirilir.

Tazminat Davası Açma Süresi (Zamanaşımı) Ne Kadardır?

İş kazasından doğan tazminat taleplerinde, iş sözleşmesinden kaynaklanan genel zamanaşımı süreleri ve haksız fiil hükümleri birlikte değerlendirilir; somut olayda uygulanacak sürenin bir avukatla netleştirilmesi önemlidir.

Meslek Hastalığı da Aynı Kapsamda mı Değerlendirilir?

Meslek hastalığı, iş kazasından farklı bir kavram olsa da, sigortalıya benzer nitelikte SGK ödemeleri ve tazminat hakları tanıyan ayrı bir düzenlemeye tabidir.

Yapılmaması Gerekenler

Kazayı zamanında bildirmemek

Bildirim süresine uyulmaması, hem SGK süreci hem de ispat açısından sorun yaratabilir.

Belge ve raporları saklamamak

Tıbbi raporlar, iş kazası tutanağı ve tanık bilgileri, tazminat sürecinin temelini oluşturur.

İşverenle sözlü anlaşmayla yetinmek

Tazminat talebinden feragat niteliğinde olabilecek sözlü anlaşmalar yerine, süreç bir avukatla birlikte yürütülmelidir.

Hızlı Kontrol Listesi

1. Kazayı işverene ve ilgili mercilere süresinde bildirin.

2. Tüm tıbbi rapor ve belgeleri saklayın.

3. Tanık olabilecek kişileri not edin.

4. SGK sürecinizi takip edin.

5. Kusur durumunu ve tazminat haklarınızı bir avukatla değerlendirin.

6. Zamanaşımı sürelerine dikkat edin.

Sık Sorulan Sorular

İşveren sigortasız çalıştırıyordu, yine de tazminat alabilir miyim?

Sigortasız çalıştırma ayrı bir hukuki sorun olsa da, iş kazası sonucu doğan zararın tazmini bakımından haklarınız değerlendirilebilir; bu konuda bir avukata danışmanız önemlidir.

Kaza işe geliş-gidiş sırasında oldu, iş kazası sayılır mı?

Kanunda öngörülen belirli şartlar altında işe geliş-gidiş sırasında meydana gelen kazalar da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

Tazminat davasını SGK sürecinin bitmesini beklemeden açabilir miyim?

Süreçlerin nasıl yürütüleceği somut duruma göre değişebilir; bir avukatla en uygun zamanlamayı değerlendirmeniz önerilir.

Kusurum olduğu için hiç tazminat alamaz mıyım?

Kısmi kusur, tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz; talep edilecek tutar kusur oranına göre azaltılır.

Sonuç

İş kazası sonrası süreç, hem SGK ile olan ilişkiyi hem de işverene karşı açılabilecek tazminat davasını doğru yönetmeyi gerektiren, teknik bilgi isteyen bir alandır.

Kusur oranının doğru tespiti ve tazminatın doğru hesaplanması, sonucu doğrudan etkiler.

Atalya Hukuk Bürosu, Antalya'da iş hukuku alanında iş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü hesaplama ve değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması önerilir.

Kaynaklar

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (işverenin işçiyi koruma borcu ve haksız fiil hükümleri)
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu