Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir? Şartları ve Yargıtay'ın Emsal Kararı — 2026

Anadolu'da çok yaygın bir uygulamadır.

Yaşlı bir aile büyüğü, kendisine ölene kadar bakılması karşılığında evini veya arsasını bir yakınına devreder.

Ancak bazen bakım sözü tutulmaz.

Yargıtay'ın yakın zamanda verdiği ve geniş yankı uyandıran bir kararı, tam olarak bu senaryoyu ele alıyor: Eşi vefat eden bir dede, arsasını ölünceye kadar bakılması karşılığında torununa devretmiş; ancak torun yemek yapmamış, bayramlarda ziyarete bile gitmemiş.

Bu yazıda ölünceye kadar bakma sözleşmesinin ne olduğunu, şartlarını ve bu emsal kararı soru-cevap şeklinde inceliyoruz.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir kişinin (bakım alacaklısı) mal varlığını veya belirli bir mal varlığı değerini, karşı tarafın (bakım borçlusu) kendisine ölünceye kadar bakması ve gözetmesi karşılığında devretmeyi taahhüt ettiği bir sözleşmedir.

İki tarafa borç yükleyen (karşılıklı edim içeren) bir sözleşmedir; bu yönüyle tek taraflı bir bağıştan (hibe) farklıdır.

Bu Sözleşmenin Yasal Dayanağı Nedir?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nun 611. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Sözleşme Sözlü Olarak Yapılabilir mi?

Hayır.

TBK m. 612 uyarınca, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin miras sözleşmesi şeklinde, yani resmî vasiyetname biçiminde yapılması zorunludur.

Taraflar iradelerini resmî memura (noter veya sulh hukuk hâkimi) aynı anda bildirir ve düzenlenen sözleşmeyi memur ile iki tanığın önünde imzalar.

Bu Şekil Şartına Uyulmazsa Sözleşme Geçerli midir?

Hayır.

Resmî şekilde düzenlenmeyen bir ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayanarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunmak hukuken mümkün değildir.

Yani sözlü bir anlaşmayla “bana bakarsan sana bırakırım” demek, hukuken bağlayıcı bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi oluşturmaz.

Bu Şekil Şartının İstisnası Var mı?

Evet, sınırlı bir istisna vardır.

Devletçe tanınmış bir bakım kurumunun, yetkili makamların belirlediği koşullara uygun olarak yaptığı sözleşmelerde TBK m. 612/2 gereğince yazılı şekil yeterli olabilir.

Ancak bu istisna, kişiler arasında yapılan sıradan sözleşmeler için geçerli değildir.

Bakım Yükümlülüğü Tam Olarak Neyi Kapsar?

Aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım borçlusunun yükümlülüğü geniş yorumlanır.

Bakım alacaklısını ailesi içine alıp barınma imkânı sağlamak, beslenme ve giyim ihtiyaçlarını karşılamak, hastalığında tedavisiyle ilgilenmek ve manevi yönden de destek olmak bu yükümlülüğün kapsamına girer.

Yargıtay'ın Emsal Kararı: Dedesine Bakmayan Torun Tapuyu Kaybetti

Karara konu olayda, eşini kaybeden bir dede, arsasını ölünceye kadar bakılması karşılığında torununa devretti.

Ancak torun, sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmedi; dedesiyle ilgilenmedi, bayramlarda dahi ziyaretine gitmedi.

Dede, tapu iptali talebiyle dava açtı.

Yerel mahkeme dedeyi haklı buldu.

Dosya istinafa taşındığında, Bölge Adliye Mahkemesi kararı torun lehine bozdu.

Uyuşmazlık Yargıtay'a taşındığında, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu devreye girdi ve dedeyi haklı bularak tapunun iptaline hükmetti.

Tapu İptali Davası Hangi Şartlarda Açılabilir?

Bakım borçlusunun sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde, bakım alacaklısı (veya mirasçıları) sözleşmenin feshini ve devredilen malın iadesini talep edebilir.

Bu davada mahkeme, bakım borçlusunun gerçekten üzerine düşen bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini somut delillerle değerlendirir.

Bakım Alacaklısı Sözleşmeyi Tek Taraflı Feshedebilir mi?

Sözleşmenin haklı bir sebep olmaksızın tek taraflı feshi kural olarak mümkün değildir.

Ancak bakım borçlusunun yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmesi, fesih ve tapu iptali talebi için haklı bir gerekçe oluşturabilir — tıpkı yukarıdaki emsal kararda olduğu gibi.

Diğer Mirasçılar Bu Sözleşmeye İtiraz Edebilir mi?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, karşılıklı edim içerdiği için kural olarak bir bağış sayılmaz ve doğrudan tenkis davasına konu olmaz.

Ancak devredilen malın değeri ile sağlanan bakım hizmeti arasında açık ve aşırı bir oransızlık varsa, diğer mirasçılar sözleşmenin gerçekte bir bağışı gizlediğini ileri sürerek hukuki yollara başvurabilir.

Bu tür bir iddianın somut olayın delillerine göre değerlendirilmesi gerekir.

Bakım Borçlusu Vefat Ederse Ne Olur?

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, bakım borçlusunun ölümü hâlinde yükümlülük mirasçılarına geçmez; bu durumda sözleşmenin akıbeti somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Yapılmaması Gerekenler

Sözlü anlaşmayla yetinmek

“Bana bakarsan sana bırakırım” şeklindeki sözlü anlaşmalar hukuken bağlayıcı bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi oluşturmaz.

Resmî şekil şartını atlamak

Noter veya sulh hukuk hâkimi önünde, miras sözleşmesi (resmî vasiyetname) formunda düzenlenmeyen sözleşmeler geçersizdir.

Yükümlülük ihlalini belgelemeden zaman geçirmek

Bakım yükümlülüğünün yerine getirilmediğini gösteren tanık beyanları, yazışmalar ve diğer deliller zamanında toplanmalıdır.

Hızlı Kontrol Listesi

1. Sözleşmeyi noter veya sulh hukuk hâkimi önünde, resmî vasiyetname formunda düzenletin.

2. Bakım yükümlülüğünün kapsamını mümkün olduğunca açık yazın.

3. Yükümlülüğün yerine getirilmediğini düşünüyorsanız delillerinizi (tanık, yazışma, tıbbi kayıt) toplayın.

4. Fesih ve tapu iptali talebiniz için bir avukatla görüşün.

Sık Sorulan Sorular

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile vasiyetname aynı şey midir?

Hayır. Vasiyetname tek taraflı bir ölüme bağlı tasarrufken, ölünceye kadar bakma sözleşmesi karşılıklı edim içeren, taraflarca birlikte imzalanan bir sözleşmedir.

Torunuma sözlü olarak evimi bakması karşılığında bıraktığımı söyledim, bağlayıcı mı?

Hayır. Şekil şartına uygun (resmî vasiyetname formunda) düzenlenmeyen anlaşmalar hukuken ölünceye kadar bakma sözleşmesi sayılmaz.

Bakım borçlusu bir süre bakıp sonra vazgeçerse ne olur?

Bakım alacaklısı, yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ispatlayarak sözleşmenin feshini ve devredilen malın iadesini talep edebilir.

Bu tür davalarda ispat nasıl yapılır?

Tanık beyanları, komşu ve akraba ifadeleri, sağlık kayıtları ve yazışmalar gibi deliller mahkemece değerlendirilir.

Sonuç

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, özellikle aile büyüklerinin bakımının bir yakınına devredildiği durumlarda sıkça başvurulan ama şekil şartları ve ispat yükü bakımından dikkatli hazırlanması gereken bir sözleşme türüdür.

Hem sözleşmeyi yaparken hem de yükümlülüklerin yerine getirilmediğini düşündüğünüzde, haklarınızı korumak için bir avukata danışmanız önemle tavsiye edilir.

Atalya Hukuk Bürosu, Antalya'da miras hukuku alanında ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, tapu iptali ve tescil davalarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması önerilir.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 611-619
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 545
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ölünceye kadar bakma sözleşmesine ilişkin 2026 tarihli emsal kararı